Prawo racjonalnych parametrów

Wszystkie istniejące lub możliwe ściany kryształów tej samej substancji w tym samym układzie współrzędnych przecinają poszczególne osie w taki sposób, że stosunki odpowiednich odcinków dla każdej osi wyrażają się liczbami wymiernymi.

[…]

Polaryzacja wiązań cz. II

Co się zaś tyczy wiązania jonowego, to w idealnej formie nie występuje ono chyba w żadnym rzeczywistym połączeniu chemicznym. Dodatni ładunek kationu oddziaływa bowiem w niejednakowy sposób na poszczególne składniki anionu: sfera elektronowa jest przyciągana, jądro natomiast odpychane. Wskutek tego anion ulega deformacji odległość pomiędzy środkami obu ładunków o przeciwnych znakach, a więc i biegunowość wiązania jest mniejsza niż w przypadku idealnym.

[…]

Pękanie jąder atomowych

Wszystkie rozpatrywane dotychczas przemiany jąder ciężkich polegają na tym, że pod działaniem odpowiednich pocisków trafione jądro nie ulega całkowitemu rozbiciu, a tylko wyrzuca z siebie cząstkę (ewen tualnie kilka cząstek) o masie niewielkiej w stosunku do masy własnej, przyłączając zarazem cząstkę atakującą. Całkowicie inny, nie spotykany dotychczas rodzaj przemian jądrowych został zaobserwowany przez Hahna i Strassmanna (1939) podczas bombardowania uranu szybkimi neutronami. Pod wpływem takiego bombardowania jądro izotopu 2” U, zawartego w naturalnym uranie w stosunku 0,7%, zostaje rozszczepione na dwa jądra lżejsze o niezbyt odległych od siebie liczbach atomowych, dających w sumie liczbę atomową uranu, np. !!(!Kr i 56Ba lub -«Sr i y,Xe. Równocześnie powstaje pewna liczba neutronów i wydzielają się bardzo duże ilości energii.

[…]

Orbita elektronu

W łatach następnych zaś znaleziono w podczerwieni dalsze serie, które powstają na skutek przeskoku elektronu na orbitę trzecią (seria Ritz-Paschena, 1908), czwartą (seria Bracketta, 1922).i piątą (seria P f u n d a, 1924) (por. rys. 36).

[…]

Nowoczesna teoria budowy atomu

Nowoczesna teoria budowy atomu zamiast poboczną liczbą kwantową k posługuje się tzw. Liczbą azymutalną l = n — k. Ma ona odmienne znaczenie niż liczba k w teorii Bohra—Sommerfelda. Wartości, jakie przyjmować może 1, ograniczone są przez nierówność:

[…]

Naturalne szeregi pierwiastków promieniotwórczych cz. II

W ten sposób powstaje szereg pierwiastków promieniotwórczych, genetycznie ze sobą związanych. Dotychczas stwierdzono istnienie trzech takich szeregów naturalnych piewiastków promieniotwórczych: urano- wo-radowego, torowego i aktynowego. Zestawione są one w tablicach 25—27. .

[…]

Metoda chromatograficzna

Rozmaita chłonność adsorbentów względem różnych substancji rozpuszczonych została wykorzystana do rozdzielania mieszanin na składniki tzw. metodą chromatograficzną. Polega ona na przepuszczaniu roztworu badanego przez kolumnę wypełnioną takimi adsorbentami, jak rozdrobniony dwutlenek krzemu, tlenek glinowy, węglan wapniowy itp. Na skutek różnej zdolności chłonnej tych substancji względem substancji w roztworze te ostatnie osadzają się na adsorbencie w kolejnych warstwach, które następnie mogą być od siebie oddzielone.

[…]

Luki układu okresowego. Pierwiastki transuranowe cz. III

Najtrwalszy z ośmiu znanych izotopów berkelu, 2/‘7Bk, ma okres pół- trwania około 7000 lat, podczas gdy okres półtrwania najtrwalszego spośród 11 izotopów kalifornu, 2:jlCf, wynosi 660 lat.

[…]

Izotopy cz. III

Innego dowodu na istnienie izotopów u pierwiastków niepromienio- twórczych dostarczyły badania J. J. Thomsona (1913) nad tzw. promieniami anodowymi. Promienie te, wykryte przez Goldsteina (1886), powstają w rurce próżniowej po przyłożeniu do niej napięcia elektrycznego i biegną w kierunku od anody ku katodzie. Jeśli w tej ostatniej przewierci się szereg wąskich otworów, promienie anodowe przenikają do przestrzeni poza katodą, gdzie mogą być poddane badaniom (rys. 79). Są one niewidoczne dla oka, mają nieznaczną tylko zdolność przenikania przez materię, zaczerniają kliszę fotograficzną.

[…]

Fazy. Stany skupienia cz. II

Jak wiadomo, można napotkać stany przejściowe pomiędzy stałym i ciekłym (np. szkło w wyższej temperaturze). Podział substancji na stałe i ciekłe na podstawie powyższego kryterium mechanicznego nie jest więc ścisły.

[…]

Energia, wydzielająca się podczas przemian promieniotwórczych

Ramsay ze współpracownikami zdołali wyodrębnić radon i oznaczyć szereg jego własności fizycznych (por. tabl. 32). Badacze ci stwierdzili też, że gaz ten pod względem chemicznym jest zupełnie bierny i opiera się działaniu nawet najenergiczniejszyeh czynników. Radon powinien więc być zaliczony do rodziny helowców.

[…]

Dysocjacja elektrolityczna. Stopień dysocjacji cz. II

Jak tego dowodzi zbadanie pierwotnych produktów elektrolizy, w kwasach jako kationy występują atomy wodoru, a w zasadach i solach — atomy metali, jako aniony zaś w kwasach i solach — reszty kwasowe, a w zasadach — grupy wodorotlenowe, OH. W najprostszym przypadku cząsteczka elektrolitu rozpada się na dwa jony o ładunkach przeciwnych co do znaku, lecz równych co do wartości liczbowej. Takim elektrolitem jest np. NaCl, dający jeden kation Na i jeden anion Cl o równych liczbowo ładunkach elektrycznych. Takie natomiast elektrolity, jak CaClj, rozpadają się na jon dodatni Ca i dwa aniony Cl, takie same, jak powstałe z NaCl. Ponieważ. zaś suma algebraiczna wszystkich ładunków musi być równa zeru, wynika stąd, że dodatni ładunek jonu Ca jest liczbowo dwukrotnie większy od ujemnego ładunku jonu Cl, a tym samym i od dodatniego ładunku jonu Na. W podobny sposób można stwierdzić, że ładunek jonu SO4 jest dwukrotnie większy od ładunku jonu Cl itd. Dla zaznaczenia znaku i wielkości ładunku jonów umieszcza się z prawej strony u góry odnośnego symbolu znak (+) lub ( ), poprzedzony odpowiednią liczbą. Można też zastąpić znak (+) kropką, znak (—) przecinkiem. Tak więc symbol NaT lub Na’ oznacza nie atom, ale kation sodowy symbol Ca2+ lub Ca”

[…]

Budowa jąder atomowych. Energia jądrowa cz. II

Odkrycie pozytonów, będących odpowiednikami elektronów o przeciwnym znaku ładunku, nasunęło myśl o istnieniu analogicznych odpowiedników protonów, tzw. antyprotonów, czyli cząstek o masie protonu, lecz obdarzonych ładunkiem ujemnym. Cząstki takie zostały otrzymane, zresztą w małej liczbie, przez bombardowanie płytki miedzianej protonami o bardzo dużej energii (S e g r ś i współpracownicy, 1955). Są one jeszcze mniej trwałe od mezonów.

[…]

Zjawisko adsorpcji gazów

Z równania (VII,4) wynika, że dla niskich ciśnień (p<5b) ilość substancji zaadsorbowanej rośnie proporcjonalnie do ciśnienia, dla wysokich zaś (p>b) o dąży do jedności, tj. powierzchnia adsorbentu ulega nasyceniu. W niektórych przypadkach adsorpcji gazów przez metale Lang- mulr wykazał, że zaadsorbowany gaz tworzy przy tym jednocząstecz- kową warstwę na powierzchni metalu.

[…]